Khủng hoảng hiện sinh là gì? Hậu quả và cách vượt qua

Khủng hoảng hiện sinh là trạng thái căng thẳng tâm lý khi mà một người luôn không ngừng đặt ra câu hỏi và đi tìm lời giải đáp cho mục đích sống của mình.

• Mọi thứ trong cuộc sống vẫn diễn ra bình thường nhưng bản thân lại trống rỗng?
• Đạt được điều mình từng mong muốn nhưng vẫn không thấy hạnh phúc?
• Không biết mình thực sự muốn gì trong tương lai?
• Cảm thấy cuộc sống thiếu ý nghĩa dù vẫn đang cố gắng mỗi ngày?

Khủng hoảng hiện sinh là gì?

Nhiều người cho rằng khủng hoảng hiện sinh chỉ là cảm xúc nhất thời. Tuy nhiên, nếu trạng thái mất phương hướng, hoài nghi bản thân và cảm giác cuộc sống thiếu ý nghĩa kéo dài, đó có thể là dấu hiệu của khủng hoảng hiện sinh – một vấn đề tâm lý ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tinh thần, các mối quan hệ và chất lượng cuộc sống.

Khủng hoảng hiện sinh (Existential crisis) là một thuật ngữ phổ biến trong giới trẻ, đề cập đến trạng thái lo âu, bất an mà một người có thể trải qua khi đối mặt với những câu hỏi lớn về ý nghĩa cuộc sống, mục đích sống và sự tồn tại của bản thân.

Họ thường trải qua những mất mát, đau khổ, sự thay đổi lớn dẫn tới sự chán nản, mất động lực, muốn chối bỏ sự tồn tại của chính mình.

Existential được cho là có liên quan mật thiết với existentialism – “chủ nghĩa hiện sinh” hay “học thuyết hiện sinh”. Đây là một khía cạnh trong triết học Mác – Lênin bàn về bản chất của sự tồn tại.

Người bị khủng hoảng hiện sinh luôn lo lắng về cái chết. Họ không hiểu mục đích của việc tồn tại khi mà cuối cùng, tất cả chúng ta cũng đi về với cõi vĩnh hằng.

Việc không có được câu trả lời thỏa mãn dẫn tới những cảm xúc tiêu cực, lo âu, căng thẳng dần rút cạn động lực, niềm vui mỗi ngày.

Xem thêm: Mất Cảm Xúc Với Mọi Thứ Trong Cuộc Sống Và Cách Khắc Phục

Dấu hiệu của khủng hoảng hiện sinh (Existential)

Thuật ngữ “Existential” từng được Google đưa vào danh sách Từ của Năm (Word of the Year) vào 2019. Các vấn đề xoay quanh khủng hoảng hiện sinh khá phức tạp.

Khủng hoảng hiện sinh có thể xảy ra với bất cứ ai, trong bất cứ độ tuổi nào với những biểu hiện như:

• Thường xuyên lo lắng, sợ hãi, bi quan với những điều mơ hồ
• Cảm thấy lạc lõng giữa thế giới, lo lắng về sự tồn tại của bản thân
• Suy nghĩ quá nhiều
• Lo lắng về cái chết, về giá trị của bản thân
• Không muốn bên cạnh ai, có xu hướng tự cô lập
• Cảm thấy bản thân nhỏ nhoi
• Cảm thấy những điều mình làm trước giờ đều trở nên vô nghĩa
• Mất hứng thú với mọi hoạt động trong đời sống
• Chán nản, tuyệt vọng
• Existential Crisis cũng có các biểu hiện của rối loạn ám ảnh cưỡng chế OCD
• Cảm thấy hoang mang và mất hy vọng về cuộc sống, tương lai
• Cáu kỉnh, tức giận, khó chịu

Trong nhiều trường hợp, khủng hoảng hiện sinh kéo dài có thể đi kèm các biểu hiện của:

• Trầm cảm
• Rối loạn lo âu
• Stress kéo dài
• Mất định hướng cá nhân

Việc đánh giá chuyên sâu với chuyên gia tâm lý giúp xác định chính xác tình trạng đang gặp phải và lựa chọn hướng hỗ trợ phù hợp.

Và trên thực tế, nhiều người tìm đến chuyên gia tâm lý không phải vì họ “yếu đuối” hay mắc bệnh tâm thần, mà bởi họ đang cần một không gian an toàn để hiểu rõ bản thân, tháo gỡ những xung đột nội tâm và xác định hướng đi phù hợp với giá trị sống của mình.

Nguyên nhân gây khủng hoảng hiện sinh

Khủng hoảng hiện sinh được cho là hệ quả của một sự kiện lớn, ảnh hưởng mạnh mẽ đến một người. Họ bắt đầu đặt ra câu hỏi về ý nghĩa của cuộc sống, về giá trị của bản thân.

Khi không tìm cho mình được một lời giải đáp thỏa đáng, họ rơi vào đau khổ, mệt mỏi, chán chường. Họ cảm thấy bản thân thật thất bại, mất đi động lực trong cuộc sống.

Existential Crisis có thể xuất hiện sau khi một cá nhân trải qua các sự kiện sau:

• Sự mất mát nghiêm trọng, chẳng hạn sự ra đi đột ngột của một người quan trọng.
• Sự chuyển biến đột ngột trong cuộc sống, sinh hoạt hằng ngày.
• Nhận một thông báo vượt ngoài sức tưởng tượng, chẳng hạn chẩn đoán mắc bệnh nan y.
• Người trong độ tuổi 40- 50 được đánh giá có nguy cơ rơi vào khủng hoảng hiện sinh cao.
• Trải qua các sự kiện kinh hoàng, tiến tới ranh giới sinh – tử.
• Trong quá khứ từng có những quyết định sai lầm dẫn tới những hệ lụy còn tồn tại. Cảm giác tội lỗi khiến họ day dứt, oán trách bản thân.
• Khủng hoảng hiện sinh cũng dễ xảy ra ở những người luôn cảm thấy không hài lòng với thực tại.
• Sống thiếu định hướng, mục tiêu, không biết mình muốn gì, thích gì.
• Người vốn có tinh thần tiêu cực, nội tâm, ít chia sẻ hay bộc lộ dẫn với những cảm xúc dồn nén.

Chẳng hạn, một người đột ngột nhận được chẩn đoán thông báo rằng họ đang bị ung thư giai đoạn cuối. Cú sốc này hoàn toàn có thể đẩy họ vào khủng hoảng hiện sinh.

Họ đã không ngừng cố gắng phấn đấu trong suốt nhiều năm, nhưng đổi lại chính là căn bệnh ung thư quái ác. Họ tự hỏi cố gắng để làm gì để rồi phải chết.

Quá khứ và hiện tại; cái được và cái mất; thực tế và tưởng tượng khiến con người cảm thấy hoang mang. Chúng ta không ngừng đặt ra hàng loạt các câu hỏi, và không thể ngừng lo lắng.

Khủng hoảng hiện sinh thường không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ. Những biến cố cuộc sống, áp lực thành công, mất mát, đổ vỡ trong các mối quan hệ hoặc những thay đổi lớn về vai trò xã hội đều có thể khiến con người đặt lại câu hỏi về ý nghĩa cuộc sống.

Việc tự mình tìm câu trả lời đôi khi kéo dài cảm giác bế tắc. Trong những trường hợp này, tham vấn tâm lý giúp cá nhân nhìn nhận vấn đề từ góc độ khách quan hơn và từng bước xây dựng lại định hướng sống phù hợp.

Hậu quả của khủng hoảng hiện sinh

Người rơi vào trạng thái khủng hoảng hiện sinh luôn sống trong sự lo âu, căng thẳng dai dẳng. Nỗi lo này đi kèm với sự cô đơn, chán nản, mất động lực.

Hậu quả là Existential crisis hoàn toàn có thể diễn biến thành trầm cảm. Cảm xúc xấu hổ, hối hận, đau khổ xuất hiện khiến bạn trở nên chán chường, mất động lực, và đi đến hành vi tự sát.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng cho rằng, khủng hoảng hiện sinh không chỉ mang đến những điều tiêu cực. Đôi khi đó có thể là những tín hiệu hoàn toàn tích cực.

Một vài người cho rằng, trải qua một cuộc khủng hoảng hiện sinh cũng có nghĩa là bạn đang tiếp cận sâu hơn vào tiềm thức, vào đời sống tâm linh của chính mình.

Học cách chấp nhận, thay đổi ở giai đoạn này giúp ta không bao giờ cảm thấy tiếc nuối, hối hận ngay cả khi phải đối diện với thần chết.

Làm thế nào vượt qua khủng hoảng hiện sinh?

Nhiều người nghĩ rằng mình chỉ đang “suy nghĩ nhiều”, “mất động lực tạm thời” rồi cố gắng tự vượt qua. Họ vẫn đi làm, học tập, chăm sóc gia đình như bình thường, nhưng bên trong lại luôn có cảm giác trống rỗng, mệt mỏi và không ngừng tự hỏi: “Mình đang sống vì điều gì?”

Điều khiến khủng hoảng hiện sinh trở nên khó nhận ra là nó không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng sự sụp đổ rõ rệt. Có người vẫn thành công, vẫn hoàn thành trách nhiệm mỗi ngày, nhưng càng cố gắng lại càng thấy cuộc sống thiếu ý nghĩa. Những câu hỏi về giá trị bản thân, mục đích sống, tương lai hay sự tồn tại cứ lặp đi lặp lại trong đầu khiến họ dần mất kết nối với chính mình.

Không ít người đã dành nhiều tháng, thậm chí nhiều năm để tự tìm lời giải bằng cách đọc sách phát triển bản thân, thiền định, đi du lịch chữa lành hay tâm sự với bạn bè… Những điều này có thể giúp nhẹ lòng trong một khoảng thời gian, nhưng nếu nguyên nhân sâu bên trong chưa được nhìn nhận đúng, cảm giác bế tắc thường sẽ quay trở lại dưới một hình thức khác: mất động lực, hoang mang về tương lai, lo âu kéo dài, khó đưa ra quyết định hoặc luôn cảm thấy “mình đang tồn tại chứ chưa thực sự được sống”.

Bạn nên cân nhắc tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn nếu:

• Cảm giác trống rỗng kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng.
• Thường xuyên mất động lực sống và làm việc.
• Cảm thấy cuộc sống vô nghĩa dù vẫn đạt được nhiều thành tựu.
• Khó đưa ra quyết định quan trọng về tương lai.
• Xuất hiện lo âu, mất ngủ hoặc các triệu chứng căng thẳng kéo dài.

Và điều quan trọng là không chỉ làm sao để bớt buồn hay bớt suy nghĩ, mà cần hiểu được điều gì đang khiến mình mất phương hướng: những tổn thương chưa được chữa lành, áp lực phải thành công, sự phủ nhận cảm xúc, những niềm tin tiêu cực về bản thân hay khoảng cách giữa cuộc sống hiện tại với giá trị thật mà mình mong muốn.

Khi nhận diện được nguyên nhân gốc rễ, mỗi người mới có thể từng bước xây dựng lại cảm giác ý nghĩa, kết nối với chính mình và tìm ra hướng đi phù hợp thay vì tiếp tục loay hoay trong vòng lặp của sự trống rỗng và hoài nghi.

Chương trình hỗ trợ gỡ rối tâm lý tại NHC giúp bạn thế nào?

Với đội ngũ chuyên gia tâm lý giàu kinh nghiệm, Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam đã đồng hành cùng nhiều khách hàng vượt qua cảm giác mất phương hướng, khủng hoảng giá trị sống và những giai đoạn khó khăn về mặt tinh thần.

• Thông qua quá trình hỗ trợ tâm lý chuyên sâu, bạn có thể:
• Hiểu rõ nguyên nhân sâu xa của những băn khoăn hiện tại
• Nhận diện giá trị sống và nhu cầu cốt lõi của bản thân
• Giảm bớt cảm giác lo âu, trống rỗng và bế tắc
• Xây dựng mục tiêu và định hướng phù hợp cho tương lai
• Nâng cao chất lượng cuộc sống và sức khỏe tinh thần

Ai phù hợp với chương trình hỗ trợ tại Tâm lý NHC Việt Nam?

Chương trình gỡ rối tâm lý tại Tâm lý NHC Việt Nam phù hợp với những người đang:

• Khủng hoảng hiện sinh, mất phương hướng, không biết mình thực sự muốn gì.
• Cảm thấy trống rỗng, mất kết nối với chính mình hoặc cuộc sống.
• Gặp khủng hoảng sau ly hôn, mất người thân, thất bại trong công việc hoặc những biến cố lớn.
• Luôn suy nghĩ quá nhiều, lo âu kéo dài, khó tìm lại động lực sống.
• Mong muốn hiểu rõ bản thân, xác định giá trị sống và xây dựng một cuộc sống cân bằng hơn.

Tại Tâm lý NHC Việt Nam, lộ trình gỡ rối luôn được xây dựng chuyên biệt, minh bạch bằng văn bản và có chính sách hoàn tiền rõ ràng. Chương trình không chỉ giúp bạn tháo gỡ sự lạc lối, trống rỗng của cơn khủng hoảng hiện sinh từ gốc rễ, mà còn đồng hành gắn kết tình cảm gia đình, các mối quan hệ xã hội. Khi học được cách thấu hiểu, tha thứ và biết ơn, bạn sẽ tìm lại điểm cân bằng, tự tin chịu trách nhiệm 100% để kiến tạo một tương lai bình an, trưởng thành.

Với đội ngũ chuyên gia tâm lý giàu kinh nghiệm, Tâm lý NHC Việt Nam đã đồng hành cùng nhiều khách hàng vượt qua cảm giác mất phương hướng, khủng hoảng giá trị sống và những giai đoạn khó khăn về mặt tinh thần thông qua lộ trình hỗ trợ được cá nhân hóa theo từng trường hợp.

Chị T.A đã “lột xác” từ khủng hoảng hậu ly hôn để trở thành nữ CEO thành đạt

Bước vào cuộc hôn nhân ở tuổi 22, chị L.T.A (Hà Nội) từng rơi vào trận khủng hoảng hiện sinh và trầm cảm, lo âu sâu sắc do mâu thuẫn gia đình. Sự tự ti, trống rỗng và những áp lực bạo hành tinh thần dồn nén khiến chị thu mình, sống trì hoãn, thậm chí từng tìm đến các biện pháp tự hại cực đoan, có ý định từ bỏ cuộc sống.

Ngay cả khi đã quyết định ly hôn để giải thoát, chị vẫn bị bủa vây bởi nỗi sợ định kiến xã hội và sự bấp bênh, hụt hẫng cảm xúc.

Quá trình tham gia chương trình gỡ rối tâm lý chuyên sâu cùng Thạc sĩ Tâm lý Bùi Thị Hải Yến (Giám đốc cơ sở Yên Hòa, Hà Nội) tại Tâm lý NHC Việt Nam đã trở thành bước ngoặt thay đổi hoàn toàn cuộc đời chị.

• Trước khi đồng hành: Một cô gái tuổi đôi mươi u uất, tổn thương nặng nề, luôn tự ti lùi lại phía sau, không tìm thấy giá trị và mục đích sống của chính mình.
• Sau khi đồng hành: Nhờ lộ trình chữa lành thân – tâm – trí toàn diện không dùng thuốc, chị T.A đã chuyển hóa nội tâm mạnh mẽ. Chị học được tư duy tự chịu trách nhiệm 100% với cuộc đời, xây dựng hạnh phúc tự thân và hình thành lối sống kỷ luật, lành mạnh.

Sự bứt phá ngoạn mục đã đưa chị T.A trở thành phiên bản tốt đẹp hơn: Ngoại hình “lột xác” – giảm 20kg và trở nên rạng rỡ, tự tin; biết cách quản lý thời gian và hiện là nữ CEO tài năng điều hành song song hai nhà hàng, quán cà phê sang trọng tại Cầu Giấy, tận hưởng cuộc sống thoải mái về tài chính và hạnh phúc.

Hành trình vượt nửa vòng trái đất để tìm lại lẽ sống của Việt kiều

Sinh ra và lớn lên tại Mỹ, chàng trai trẻ M.P (22 tuổi) từng rơi vào một cơn khủng hoảng hiện sinh trầm trọng. Những tổn thương tâm lý sâu sắc dồn nén khiến em sống bất cần, mất hoàn toàn mục tiêu và rơi vào trạng thái trống rỗng tột độ. Để giải tỏa sự bế tắc tinh thần, M.P thậm chí đã tìm đến cách tự làm đau thể xác: Dùng tay cào cấu, cọ người vào cửa, lấy điếu thuốc chích nóng vào da thịt… Với Phúc, những cảm giác đau đớn ấy lại mang đến sự thoải mái, bởi nó khiến em được “xả” cảm xúc.

Nhận thấy việc dùng thuốc không đem lại hiệu quả lâu dài, ông ngoại đã quyết định đưa em vượt nửa vòng trái đất trở về Việt Nam để tìm giải pháp sâu gốc.

Tại Tâm lý NHC Việt Nam, M.P đã trải qua một hành trình chuyển hóa thân tâm kỳ diệu cùng chuyên gia tâm lý tại chi nhánh Hoàng Hoa Thám, TP. Hồ Chí Minh, là: Giám đốc chi nhánh Hoàng Thị Ngọc Duyên và chuyên gia Nguyễn Thu Hồng.

Vượt qua rào cản bất đồng ngôn ngữ, bằng các phương pháp trong tâm lý học kết hợp khoa học tâm trí, vận động rèn thân: như đạp xe đón bình minh, leo núi và vẽ tranh, các chuyên gia đã giúp em tháo gỡ từng nút thắt năng lượng tiêu cực.

Từ một người u uất, rụt rè và chối bỏ cuộc sống, M.P đã ngừng hẳn việc dùng thuốc, học được cách yêu thương bản thân và thực hành lòng biết ơn. Giờ đây, em đã tìm lại sự bình an, tự tin trở về Mỹ để tiếp quản công việc gia đình và thực hiện những kế hoạch tương lai.

Lời kết

Cần hiểu rằng, chuyên gia tâm lý không phải là người cho bạn đáp án “bạn là ai”, “cuộc sống này có ý nghĩa gì”, mà sẽ hướng dẫn để bạn là người tự trả lời các câu hỏi đó.

Bất cứ ai cũng có thể rơi vào trạng thái đau khổ từ cơn khủng hoảng hiện sinh, đặc biệt là những người trẻ khi đứng trước những tình huống làm thay đổi cuộc sống một cách đột ngột.

Học cách yêu thương cảm xúc bản thân, nhìn nhận mọi thứ đơn giản hơn, sẽ giúp bạn vượt qua khủng hoảng hiện sinh để hoàn thiện bản thân tốt hơn mỗi ngày.

Khủng hoảng hiện sinh có thể xuất hiện ở bất kỳ giai đoạn nào của cuộc đời. Điều quan trọng không phải là cố gắng chịu đựng hay tiếp tục sống trong cảm giác mơ hồ kéo dài, mà là chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi nhận thấy bản thân đang gặp khó khăn.

Hy vọng, bạn sẽ sớm tìm ra được lời giải cho mình, nếu có bất kỳ thắc mắc nào, vui lòng liên hệ chuyên gia tâm lý để được tư vấn và hỗ trợ – Hotline 0965898008 hoặc đặt lịch hẹn tại đây.

Có thể bạn quan tâm:

• Lợi Ích Của Việc Kiểm Soát Cảm Xúc Trong Công Việc Và Cuộc Sống
• 13 Cách Giúp Bạn Ngừng Suy Nghĩ Quá Nhiều Giảm Căng Thẳng
• Khủng Hoảng Tâm Lý Ở Người Cao Tuổi: Nguyên Nhân, Biểu Hiện Và Khắc Phục
• Hành trình đánh thức sức mạnh nội tại cùng mẹ thiên nhiên tại đỉnh núi Cột Cờ